Huurcontract opzeggen als huurder in België: welke opzegtermijn en vergoeding in Vlaanderen, Brussel en Wallonië?
Als huurder zegt u in Vlaanderen, Brussel en Wallonië op elk ogenblik op met drie maanden termijn, die start op de eerste dag van de volgende maand. In de eerste drie jaar van een negenjarige huur betaalt u 3, 2 of 1 maand huur als vergoeding.
Als huurder van een woning die uw hoofdverblijfplaats is, kunt u in alle drie de gewesten de huur op elk ogenblik opzeggen met een opzeggingstermijn van drie maanden. Die termijn begint pas te lopen op de eerste dag van de maand na de maand waarin u opzegt. Zegt u op tijdens de eerste drie jaar van een gewone huurovereenkomst van negen jaar, dan betaalt u de verhuurder een opzeggingsvergoeding van drie, twee of één maand huur. Bij een huurovereenkomst van korte duur verschilt de vergoeding per gewest.
Welke regels gelden voor uw woning?
Het woninghuurrecht is in België een bevoegdheid van de gewesten. Voor een woning in Vlaanderen geldt het Vlaams Woninghuurdecreet van 9 november 2018, in Brussel de Brusselse Huisvestingscode en in Wallonië het Waals decreet van 15 maart 2018 betreffende de woninghuurovereenkomst. Het adres van de woning bepaalt dus welke tekst u moet volgen, niet waar u of de verhuurder wonen.
Deze regels gelden voor een woning die u met akkoord van de verhuurder als hoofdverblijfplaats gebruikt. Ze zijn grotendeels dwingend: een clausule in uw contract die u een langere opzeggingstermijn of een hogere vergoeding oplegt dan de wet toelaat, kan de verhuurder niet tegen u gebruiken. Voor een studentenkamer, een tweede verblijf of een handelshuur gelden andere regels.
De gewone huurovereenkomst van negen jaar
Elke woninghuurovereenkomst voor een hoofdverblijfplaats wordt geacht te zijn gesloten voor negen jaar, tenzij partijen schriftelijk een korte duur van ten hoogste drie jaar of een duur van meer dan negen jaar hebben afgesproken. Voor die negenjarige huur zijn de regels voor de huurder in de drie gewesten gelijk:
- U kunt op elk ogenblik opzeggen met een termijn van drie maanden.
- Eindigt de huur door uw opzegging tijdens het eerste jaar, dan is de vergoeding drie maanden huur; tijdens het tweede jaar twee maanden; tijdens het derde jaar één maand.
- Eindigt de huur na de eerste drie jaar, dan bent u geen vergoeding verschuldigd.
Het jaar waarin de huur eindigt telt, niet het jaar waarin u de brief verstuurt. Een opzegging die u verstuurt op het einde van het derde huurjaar, kan dus vergoedingsvrij zijn als de termijn pas in het vierde jaar afloopt.
Heeft de verhuurder u zelf opgezegd, bijvoorbeeld omdat hij de woning wil betrekken of renoveren, dan mag u op uw beurt opzeggen met een termijn van één maand, zonder vergoeding. De verhuurder blijft dan gebonden aan de reden die hij voor zijn opzegging gaf.
Huurovereenkomst van korte duur
Een huurovereenkomst van ten hoogste drie jaar kunt u als huurder ook op elk ogenblik opzeggen met drie maanden termijn. De vergoeding verschilt:
- In Vlaanderen is ze anderhalve maand, één maand of een halve maand huur naargelang de huur eindigt in het eerste, tweede of derde jaar, gerekend vanaf de start van de eerste huurovereenkomst.
- In Brussel is ze één maand huur.
- In Wallonië is ze één maand huur volgens de officiële Franse tekst van het decreet.
Wilt u gewoon vertrekken op het einde van de afgesproken duur, dan moet u ten minste drie maanden vóór de vervaldag opzeggen. Doet geen van beide partijen dat en blijft u er wonen zonder verzet van de verhuurder, dan wordt de overeenkomst omgezet in een huurovereenkomst van negen jaar vanaf de oorspronkelijke startdatum, met dezelfde huurprijs en voorwaarden. In Brussel geldt dat voor een korte huur van zes maanden of meer; een korte huur van minder dan zes maanden eindigt daar vanzelf op de vervaldag.
In Brussel mag u ook bij een korte huur met één maand tegenopzeggen als de verhuurder u opzegt. Het Vlaams decreet sluit die regel voor de korte huur uitdrukkelijk uit.
Wanneer begint de termijn en hoe zegt u op?
In de drie gewesten begint een opzeggingstermijn die op elk ogenblik kan worden gegeven, op de eerste dag van de maand na de maand waarin u opzegt. Een voorbeeld: u verstuurt uw opzegging op 20 november. De drie maanden lopen dan van 1 december tot en met 28 of 29 februari, en u betaalt huur tot het einde van februari. Verstuurt u de brief pas op 2 december, dan schuift alles een maand op.
In Wallonië moet de opzegging gebeuren met een aangetekende brief, via een gerechtsdeurwaarder of door afgifte aan de verhuurder, die een dubbel dagtekent en ondertekent. In Vlaanderen en Brussel schrijft de huurwetgeving geen vaste vorm voor de opzegging door de huurder voor, maar een aangetekende brief blijft het veiligste bewijs van de datum.
Bent u in Vlaanderen gehuwd of wettelijk samenwonend, dan is uw partner van rechtswege mee huurder en oefenen jullie de rechten uit de huurovereenkomst samen uit. Laat de opzegging daarom door beide huurders ondertekenen.
Is uw huurcontract niet geregistreerd?
De verhuurder moet de huurovereenkomst laten registreren. In Vlaanderen gelden de opzeggingstermijn van drie maanden en de opzeggingsvergoeding niet zolang de huurovereenkomst na de wettelijke termijn van twee maanden niet geregistreerd is. U meldt de opzegging dan aan de verhuurder en ze gaat in op de eerste dag van de maand na de maand van de opzegging.
In Wallonië is de regel strenger voor de huurder: de opzeggingstermijn en de vergoeding vallen pas weg als u de verhuurder eerst formeel in gebreke hebt gesteld met een aangetekende brief, deurwaardersexploot of afgifte tegen ontvangstbewijs, en die ingebrekestelling een maand zonder gevolg is gebleven. Vraag in Brussel advies voordat u op een ontbrekende registratie rekent.
Na de opzegging: plaatsbeschrijving en huurwaarborg
Spreek tijdig een uitgaande plaatsbeschrijving af. In Vlaanderen wordt ze op verzoek van een partij op tegenspraak opgemaakt, uiterlijk bij de teruggave van de sleutels. Werd bij de start een omstandige plaatsbeschrijving gemaakt, dan moet u de woning teruggeven zoals u ze volgens die beschrijving ontving, behalve normale slijtage door ouderdom en schade door overmacht.
De huurwaarborg mag in Vlaanderen niet meer dan drie maanden huur bedragen. Staat hij op een geblokkeerde rekening op uw naam, dan geeft de bank hem pas vrij op basis van een schriftelijk akkoord dat ten vroegste bij het einde van de huur is opgesteld, of op basis van een rechterlijke beslissing.
Wanneer schakelt u hulp in?
Raadpleeg een huurdersorganisatie, een advocaat of de vrederechter van de plaats waar de woning ligt als de verhuurder de opzeggingstermijn of de vergoeding betwist, als u de huur wilt beëindigen omdat de verhuurder zijn verplichtingen niet nakomt, of als u wegens buitengewone omstandigheden langer wilt blijven. Het Vlaams decreet bepaalt uitdrukkelijk dat alleen de vrederechter van de plaats waar de woning ligt bevoegd is, ongeacht het bedrag; een vooraf afgesproken arbitrage is daar nietig.