Αγοράσατε μεταχειρισμένο αυτοκίνητο από ιδιώτη και βγήκε ελαττωματικό; Τα δικαιώματά σας

Και στην πώληση μεταξύ ιδιωτών ισχύουν τα άρθρα 534 επ. ΑΚ: ο πωλητής ευθύνεται αν το αυτοκίνητο δεν ανταποκρίνεται στη σύμβαση, εκτός αν γνωρίζατε το πρόβλημα όταν το αγοράσατε. Τα δικαιώματά σας παραγράφονται σε δύο χρόνια από την παράδοση.

Αν αγοράσατε μεταχειρισμένο αυτοκίνητο από ιδιώτη και εμφανίστηκε πρόβλημα, δεν μένετε χωρίς προστασία. Ο Αστικός Κώδικας (ΑΚ) ρυθμίζει την ευθύνη του πωλητή σε κάθε πώληση, όχι μόνο όταν πουλά επαγγελματίας. Ο πωλητής ευθύνεται αν το αυτοκίνητο, όταν σας παραδόθηκε, δεν ανταποκρινόταν στη σύμβαση, δηλαδή στην περιγραφή, στις ιδιότητες που συμφωνήθηκαν και σε όσα είναι εύλογο να περιμένετε από ένα αυτοκίνητο της ίδιας κατηγορίας. Δεν ευθύνεται για ό,τι γνωρίζατε όταν κλείσατε τη συμφωνία. Τα δικαιώματά σας παραγράφονται δύο χρόνια μετά την παράδοση.

Ποιοι κανόνες ισχύουν στην πώληση μεταξύ ιδιωτών

Με τον ν. 4967/2022 (ΦΕΚ Α' 171/09.09.2022) η Ελλάδα ενσωμάτωσε την Οδηγία (ΕΕ) 2019/771 και αντικατέστησε τα άρθρα 534 επ. ΑΚ για την ευθύνη του πωλητή. Η Οδηγία αφορά τις πωλήσεις από επαγγελματίες σε καταναλωτές, όμως ο Έλληνας νομοθέτης έβαλε τους νέους κανόνες στον Αστικό Κώδικα, ώστε να ισχύουν ενιαία για κάθε πώληση. Γι' αυτό τα άρθρα 534 επ. ΑΚ εφαρμόζονται και όταν αγοράζετε το αυτοκίνητο του γείτονα ή από αγγελία ιδιώτη.

Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά. Το άρθρο 5 του ν. 2251/1994 ορίζει ότι στις πωλήσεις προς καταναλωτές οι διατάξεις αυτές έχουν αναγκαστικό χαρακτήρα και ότι συμφωνία σε βάρος του καταναλωτή είναι άκυρη. Ο ν. 2251/1994 ορίζει ως πωλητή όποιον ενεργεί για σκοπούς της επαγγελματικής του δραστηριότητας. Όταν πουλά ιδιώτης, αυτή η ειδική προστασία δεν εφαρμόζεται και τα μέρη έχουν περισσότερη ελευθερία να ρυθμίσουν την ευθύνη στη σύμβαση. Ακόμη και τότε, κατά το άρθρο 332 ΑΚ, συμφωνία που αποκλείει ή περιορίζει από πριν την ευθύνη από δόλο ή βαριά αμέλεια είναι άκυρη.

Πότε το αυτοκίνητο δεν ανταποκρίνεται στη σύμβαση

Κατά το άρθρο 534 ΑΚ ο πωλητής πρέπει να παραδώσει πράγμα που ανταποκρίνεται στη σύμβαση. Το άρθρο 535Α ΑΚ αναφέρει τις υποκειμενικές απαιτήσεις: το πράγμα πρέπει να αντιστοιχεί στην περιγραφή, την ποιότητα και τη λειτουργικότητα που προβλέπει η σύμβαση και να παραδίδεται με τα εξαρτήματα και τις οδηγίες που συμφωνήθηκαν. Το άρθρο 535Β ΑΚ προσθέτει τις αντικειμενικές απαιτήσεις: το πράγμα πρέπει να είναι κατάλληλο για τη συνήθη χρήση και να έχει τα χαρακτηριστικά, ιδίως την ασφάλεια, που είναι συνήθη για πράγματα της ίδιας κατηγορίας και που είναι εύλογο να αναμένει ο αγοραστής. Λαμβάνονται υπόψη και οι δημόσιες δηλώσεις του πωλητή, όπως το κείμενο της αγγελίας.

Σε ένα μεταχειρισμένο αυτοκίνητο οι εύλογες προσδοκίες εξαρτώνται από την ηλικία, τα χιλιόμετρα και την τιμή. Η φυσιολογική φθορά δεν είναι από μόνη της έλλειψη ανταπόκρισης. Αντίθετα, μια αγγελία που γράφει «άβαφο» ή «χωρίς ατύχημα», ενώ το αυτοκίνητο έχει επισκευασμένη σοβαρή ζημιά, αφορά την περιγραφή και τις συμφωνημένες ιδιότητες.

Κατά το άρθρο 539 ΑΚ ο πωλητής ευθύνεται ανεξάρτητα από υπαιτιότητα, αν το αυτοκίνητο δεν ανταποκρινόταν στη σύμβαση όταν ο κίνδυνος πέρασε σε εσάς, εκτός αν γνωρίζατε τη μη ανταπόκριση όταν συνάψατε τη σύμβαση. Γι' αυτό έχει σημασία τι γράφει η σύμβαση για τα γνωστά προβλήματα. Επιπλέον, το άρθρο 541 ΑΚ ορίζει ότι έλλειψη ανταπόκρισης που εμφανίζεται μέσα σε ένα έτος από την παράδοση τεκμαίρεται ότι υπήρχε ήδη κατά την παράδοση, εκτός αν αυτό δεν συμβιβάζεται με τη φύση του πράγματος ή της έλλειψης.

Τι μπορείτε να ζητήσετε από τον πωλητή

Το άρθρο 542 ΑΚ σας δίνει τέσσερα δικαιώματα: αποκατάσταση της ανταπόκρισης, μείωση του τιμήματος, υπαναχώρηση από τη σύμβαση και αποζημίωση.

  • Αποκατάσταση: κατά το άρθρο 543 ΑΚ επιλέγετε διόρθωση ή αντικατάσταση, εκτός αν είναι αδύνατη ή δυσανάλογα δαπανηρή για τον πωλητή. Σε ένα μεταχειρισμένο αυτοκίνητο η αντικατάσταση συνήθως δεν είναι εφικτή, οπότε στην πράξη ζητάτε επισκευή. Ο πωλητής πρέπει να την κάνει σε εύλογο χρόνο και χωρίς σημαντική ενόχληση για εσάς (άρθρο 544 ΑΚ).
  • Μείωση τιμήματος ή υπαναχώρηση: κατά το άρθρο 545 ΑΚ τις έχετε όταν ο πωλητής αρνείται ή δεν κάνει σωστά την αποκατάσταση, όταν το πρόβλημα επανεμφανίζεται, όταν η έλλειψη είναι τόσο σοβαρή που δικαιολογεί άμεση μείωση ή υπαναχώρηση, ή όταν εμφανίστηκε μέσα σε 30 ημέρες από την παράδοση και ειδοποιήσατε τον πωλητή χωρίς υπαίτια καθυστέρηση. Για υπαναχώρηση η έλλειψη πρέπει να είναι ουσιώδης, και το βάρος να αποδείξει ότι δεν είναι ουσιώδης έχει ο πωλητής.
  • Συνέπειες της υπαναχώρησης: επιστρέφετε το αυτοκίνητο και ο πωλητής επιστρέφει το τίμημα εντόκως, μαζί με τα έξοδα της πώλησης και της επιστροφής (άρθρο 546 ΑΚ).
  • Αποζημίωση: κατά το άρθρο 547 ΑΚ τη δικαιούστε αν η έλλειψη οφείλεται σε πταίσμα του πωλητή, ή αν έλειπε ιδιότητα που ο πωλητής ανέλαβε να εγγυηθεί ανεξάρτητα από πταίσμα (συνομολογημένη ιδιότητα).

Προθεσμίες: δύο χρόνια από την παράδοση

Κατά το άρθρο 554 ΑΚ τα δικαιώματα του αγοραστή για κινητά πράγματα παραγράφονται σε δύο χρόνια. Η παραγραφή αρχίζει από την παράδοση, ακόμη κι αν ανακαλύψατε το πρόβλημα αργότερα, αλλά δεν συμπληρώνεται πριν περάσουν δύο μήνες από τότε που διαπιστώθηκε η έλλειψη (άρθρο 555 ΑΚ). Αν ζητήσετε συντηρητική απόδειξη, η παραγραφή διακόπτεται μέχρι το τέλος της διαδικασίας. Ο πωλητής δεν μπορεί να επικαλεστεί την παραγραφή αν απέκρυψε με δόλο την έλλειψη (άρθρο 557 ΑΚ). Αν τον ειδοποιήσατε μέσα στην προθεσμία, μπορείτε και αργότερα να προβάλετε τα δικαιώματά σας ως ένσταση, για παράδειγμα αν σας ζητήσει το υπόλοιπο του τιμήματος (άρθρο 558 ΑΚ).

Πρακτικό παράδειγμα

Η Μαρία αγοράζει από ιδιώτη ένα αυτοκίνητο οκτώ ετών. Η αγγελία έγραφε «κανένα ατύχημα». Τρεις μήνες αργότερα ένα συνεργείο διαπιστώνει ότι το πάτωμα του πορτ μπαγκάζ έχει κοπεί και ξανακολληθεί μετά από σοβαρή σύγκρουση. Η ζημιά δεν αναφερόταν στη σύμβαση και η Μαρία δεν τη γνώριζε. Το αυτοκίνητο δεν αντιστοιχεί στην περιγραφή, και επειδή η έλλειψη εμφανίστηκε μέσα σε ένα έτος τεκμαίρεται ότι υπήρχε κατά την παράδοση. Η Μαρία ειδοποιεί γραπτά τον πωλητή, κρατά την πραγματογνωμοσύνη του συνεργείου και ζητά μείωση του τιμήματος ή, αν η ζημιά είναι ουσιώδης, υπαναχώρηση. Αν ο πωλητής γνώριζε τη ζημιά και την απέκρυψε, μπορεί να ζητήσει και αποζημίωση.

Μεταβίβαση, τέλη κυκλοφορίας και τι να ελέγξετε πριν πληρώσετε

Η μεταβίβαση της άδειας κυκλοφορίας ενός ιδιωτικής χρήσης επιβατικού γίνεται στη Διεύθυνση Μεταφορών ή, όταν πωλητής και αγοραστής είναι φυσικά πρόσωπα και πληρούνται οι προϋποθέσεις, ψηφιακά μέσω gov.gr. Σύμφωνα με την περιγραφή της διαδικασίας στο Μίτος, απαιτείται να μην υπάρχουν οφειλές τελών κυκλοφορίας και να υπάρχει σε ισχύ πιστοποιητικό ΚΤΕΟ, εκτός αν το όχημα δεν έχει ακόμη υποχρέωση ελέγχου. Η εφαρμογή myCAR της ΑΑΔΕ εκδίδει βεβαίωση μη οφειλής τελών κυκλοφορίας που χρησιμοποιείται για τη μεταβίβαση. Ζητήστε από τον πωλητή αυτή τη βεβαίωση και το ΚΤΕΟ πριν πληρώσετε και συγκρίνετε τον αριθμό πλαισίου του αυτοκινήτου με την άδεια κυκλοφορίας.

Πότε να μιλήσετε με δικηγόρο

Απευθυνθείτε σε δικηγόρο όταν ο πωλητής αρνείται κάθε ευθύνη, όταν η ζημιά είναι μεγάλη ή αφορά την ασφάλεια, όταν υποψιάζεστε αλλοιωμένα χιλιόμετρα ή όταν πλησιάζει η διετία. Ο δικηγόρος μπορεί να κρίνει αν χρειάζεται συντηρητική απόδειξη ή αγωγή και ποιο δικαστήριο είναι αρμόδιο. Αν ο πωλητής είναι στην πραγματικότητα έμπορος αυτοκινήτων που εμφανίζεται ως ιδιώτης, ισχύουν και οι κανόνες του ν. 2251/1994 για την προστασία του καταναλωτή.

Ελλάδα